Jak zużywają się klocki i tarcze
Nowy klocek hamulcowy ma zwykle około 10-12 mm materiału ciernego, zależnie od modelu. Do wymiany kwalifikuje się najczęściej przy 2-3 mm albo przy minimum podanym przez producenta. Przednie klocki zużywają się szybciej, bo przednia oś wykonuje większość pracy przy hamowaniu. Orientacyjnie wystarczają na 30-60 tys. km, tylne zwykle dłużej, ale w mieście i przy dynamicznej jeździe ten przebieg może być znacznie krótszy.
Tarcze też się zużywają. Na wielu tarczach wybita jest minimalna grubość (oznaczenie MIN TH), poniżej której tarcza nadaje się do wymiany. W praktyce tarcze wymienia się często co drugą wymianę klocków, ale decyduje pomiar, a nie licznik.
Pisk i zgrzyt: co mówią dźwięki
Wiele klocków ma metalowy wskaźnik zużycia, czyli blaszkę, która przy cienkiej okładzinie zaczyna ocierać o tarczę. Słychać wtedy wysoki pisk przy hamowaniu, a czasem także podczas jazdy. To sygnał, że czas umówić wymianę.
Metaliczny zgrzyt lub tarcie to sygnał znacznie poważniejszy. Zwykle oznacza, że materiał cierny się skończył i stalowa płytka klocka trze o tarczę. W takiej sytuacji hamowanie jest słabsze, a tarcza niszczy się z każdym kilometrem. Nie każdy pisk oznacza jednak zużycie: nowe klocki w okresie docierania, kurz hamulcowy czy nalot rdzy po deszczu, który znika po kilku hamowaniach, też potrafią hałasować.
Kontrolka zużycia klocków
W wielu autach klocki mają elektryczny czujnik zużycia. Gdy okładzina się wyciera, czujnik dochodzi do tarczy i na desce rozdzielczej zapala się kontrolka, najczęściej żółta. Zwykle zostaje wtedy niewielki zapas materiału, ale nie należy na nim jeździć tygodniami. Wymianę warto zaplanować w ciągu kilku dni. Czujnik jest zwykle jednorazowy i wymienia się go razem z klockami.
Czerwona kontrolka hamulców oznacza co innego: może wskazywać na niski poziom płynu hamulcowego lub zaciągnięty hamulec postojowy. Jeśli świeci podczas jazdy przy zwolnionym hamulcu ręcznym, zatrzymaj się bezpiecznie i sprawdź poziom płynu.
Inne objawy problemów z hamulcami
- drgania kierownicy lub pedału przy hamowaniu, najczęściej przez nierówną grubość tarcz
- ściąganie auta na bok podczas hamowania, np. przez zapieczony zacisk lub prowadnice
- wydłużona droga hamowania i wrażenie, że trzeba mocniej wciskać pedał
- miękki, „gąbczasty” pedał lub pedał wchodzący głębiej niż zwykle: to wymaga pilnej kontroli
- zapach przegrzanych hamulców i wyraźnie gorętsze jedno koło po jeździe
- wyraźny rant na zewnętrznej krawędzi tarczy i głębokie rowki na jej powierzchni
Jak sprawdzić klocki bez zdejmowania koła
W wielu autach, szczególnie z felgami aluminiowymi o szerokich szprychach, zewnętrzny klocek widać przez felgę. Poświeć latarką i oceń grubość okładziny między płytką a tarczą. Jeśli wygląda na 3 mm lub mniej, czas na wymianę. Przy okazji sprawdź krawędź tarczy: wyraźny rant oznacza zaawansowane zużycie.
Taka kontrola ma ograniczenia. Wewnętrzny klocek często zużywa się szybciej i z zewnątrz go nie widać. Pomocny bywa też poziom płynu hamulcowego w zbiorniczku, który spada wraz ze zużyciem klocków, ale nie dolewaj płynu na ślepo. Pełną ocenę daje przegląd z pomiarem okładzin i tarcz. Sam płyn hamulcowy zwykle wymienia się co 2 lata, bo z czasem chłonie wilgoć.
Czym grozi jazda na zużytych klockach
Hamulce to układ bezpieczeństwa, więc oszczędność na zwlekaniu z wymianą zwykle kończy się wyższym rachunkiem i większym ryzykiem na drodze.
- dłuższa droga hamowania, szczególnie przy hamowaniu awaryjnym i na mokrej nawierzchni
- zniszczenie tarcz przez stalową płytkę klocka, czyli wymiana klocków i tarcz zamiast samych klocków
- przegrzewanie hamulców i spadek skuteczności przy dłuższym hamowaniu
- nadmierne wysunięcie tłoczka, które może uszkodzić uszczelnienie zacisku
- nierówne hamowanie i ściąganie auta
Wymiana klocków: co warto wiedzieć
Klocki wymienia się zawsze parami na całej osi, czyli po obu stronach jednocześnie. Przy wymianie mechanik powinien zmierzyć tarcze, oczyścić i nasmarować prowadnice zacisków oraz sprawdzić stan przewodów i płynu. W autach z elektrycznym hamulcem postojowym tylne klocki wymienia się z użyciem trybu serwisowego. Po wymianie przez pierwsze kilkaset kilometrów unikaj gwałtownych hamowań, aby klocki dobrze się dotarły.
W Level Auto Service w Warszawie (ul. Wirażowa 123, Włochy) wymiana klocków hamulcowych kosztuje od 150 zł. Jeśli tarcze lub inne elementy też wymagają wymiany, przed pracą usłyszysz zakres i cenę, a nic nie robimy bez Twojej zgody.
